• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Digər
    • Ölkə
    • Təhsil
    • Səhiyyə
    • Şou-biznes
    • Olay
    • Kriminal
    • Hərbi
    • Maraqlı
    • Video

SİYASƏT VƏ BİZNES ARASINDA "KÖLGƏ" FİQUR... - Və ya güclü, amma "səssiz" OLİQARX

Gündəm

12-07-2025, 10:48

Təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada uğurlu iş adamlarının dövlət vəzifələrinə təyin edilməsi hər zaman riskli addım kimi qəbul edilib və çox zaman mənfi nəticələr verib. Bunun çoxlu nümunələri var ki, bunlardan son olaraq, Donald Trampın İlon Maska vəzifə verməsini xatırlamaq olar. Bunun nə ilə nəticələndiyi isə göz qabağındadır…
Sabiqlərlə bağlı araşdırmalarımızın budəfəki “qonağı”, keçmiş Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Füzuli Ələkbərovu Maskla müqayisə etmək fikrimiz yoxdur. Ancaq o da Azərbaycanda əvvəl biznes sferasında çalışmış, daha sonra siyasi vəzifə tutmuş, sonda isə yenidən iş dünyasına qayıdaraq imkanlarını qat-qat artıra bilmiş şəxslərdəndir.

Əlbətə, Azərbaycanın müstəqillik tarixində siyasətlə biznes arasındakı sərhədlərin nə qədər nazik, bəzən isə tamamilə silinmiş olduğunu göstərən fiqurlar çox olub. Amma yüksək vəzifədən getdikdən sonra iş adamı kimi mövqeyini qorumağı bacaran, dəyişən reallıqlara adaptasiya olan, eyni zamanda görünmədən təsir imkanlarını saxlayan şəxslər barmaqla sayılacaq qədər azdır. Füzuli Ələkbərov da bu azsaylı fiqurlardan biridir.

Bəs Füzuli Ələkbərovun siyasət və biznes arasında "kölgə" bir fiqur kimi qala bilməyi necə bacarıb?

Bir sərhəd rayonundan müəllimliyə, oradan "imperiya" təsisçliyinə doğru...

1958-ci ildə Culfa rayonunda anadan olan Füzuli Ələkbərov sadə, lakin strateji coğrafiyada – İranla sərhəddə yerləşən bir regionda böyümüşdü. Naxçıvanın sərhəd iqtisadiyyatı və ticarət refleksi bu bölgədən çıxan bir çox iş adamının taleyinə təsirsiz ötüşməyib. Ələkbərov da bu mühitin, belə demək mümkünsə, məhsulu idi: tələbəlik illərində Bakı Dövlət Universitetində riyaziyyat və iqtisadiyyat təhsili almış, əmək fəaliyyətinə isə müəllim kimi başlamışdı. Bu ilk baxışdan sakit həyat sonradan böyük iqtisadi transformasiyaya çevriləcəkdi.

Riyaziyyat və iqtisadiyyat üzrə aldığı ali təhsil ona yalnız müəllimlik etməyə deyil, həm də sərbəst qərarlar qəbul etməyə, maliyyə axınlarını anlamağa imkan verirdi. Məhz 1990-cı illərin çılğın bazar iqtisadiyyatı mühitində çevik düşüncə bacarığı onu tamamilə başqa istiqamətə yönəltdi.

SSRİ-nin dağılmasından sonra yaranan xaotik dövrdə yeni iqtisadi aktorlar üçün meydan açılmışdı. Ələkbərov bu fürsəti dəyərləndirənlərdən oldu. 1991-ci ildə “İmprotex” adlı şirkət təsis etdi. Əvvəlcə turizm sahəsində fəaliyyət göstərən şirkət, az sonra avtomobil idxalı, tikinti texnikası, kənd təsərrüfatı avadanlığı və metallurgiya sahələrində genişlənərək Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda aparıcı qruplardan birinə çevrildi.

“İmprotex Motors” BMW, MAN və Rolls Royce kimi markaların Azərbaycandakı rəsmi distribyutoruna çevrildi. Bu, təkcə kommersiya uğuru deyildi – həm də beynəlxalq əlaqələrin, lisenziyaların və yerli inzibati strukturla ahəngdar münasibətlərin nəticəsi idi. Hətta işğaldan azad olunmuş ərazilər üçün istehsal edilən minatəmizləyən texnikalar və yanğınsöndürmə maşınları da bu holdinqin məhsuludur.

Nazir kreslosunda biznes adamı – “təmiz qalmaq” çabası və nazirlərlə toqquşan şəxsi maraqlar

2006-cı ildə Füzuli Ələkbərov Azərbaycanın Əmək və əhalinin sosial nüdafiəsi naziri təyin olundu. Onun bu təyinatı o dövrdə təəccüblə qarşılanmışdı: uzun illər biznesdə aktiv olan biri birdən-birə sosial sahədə mühüm bir postun sahibi olurdu. Lakin həmin dövr üçün bu normal idi – çünki oliqarx-məmur modeli Azərbaycan idarəçiliyində yayğınlaşmışdı.

Nazir olduğu dövrdə Ələkbərov bir neçə islahat təşəbbüsü ilə çıxış etdi: sosial kart sistemləri, elektron reyestrlərin tətbiqi, pensiya islahatları və s. kimi. Lakin bu təşəbbüslər həmin vaxt nazirlikdə kök atmış dərin korrupsiya mühiti ilə toqquşunca ya dayanır, ya da formal şəkildə həyata keçirilirdi.

Elə bəlkə bu səbəbdən Ələkbərovun kabinetə girən gündən məmurlarına “əlil, yoxsul və pensiyaçının puluna toxunmayın” xəbərdarlığı da nəticəsiz qalmışdı. Baxmayaraq ki, hənin vaxt bu açıqlama mediada geniş rezonans doğurmuşdu. Ancaq Ələkbərovun nazir olduğu 2006–2013-cü illər arasında nazirliklə bağlı səslənən korrupsiya və rüşvət iddiaları bu “xəbərdarlığın” çox da ciddi qəbul edilmədiyini ortaya qoydu.

Bu da Ələkbərovun portretində əxlaqi ziddiyyətin və onun rəhbərlik etdiyi nazirlikdəki korrupsiya "bataqlığı" içində “təmiz qalmaq” çabasının mürəkkəbliyini ortaya qoyurdu.

Bu ziddiyət onun fəaliyyətində özünü göstərirdi. Ələkbərov o dövrdə biznesdən rəsmi olaraq çəkildiyini bildirsə də, “İmprotex”in rəhbərliyinə həyat yoldaşı İradə Ələkbərova keçmişdi. Şirkətə həyat yoldaşının rəhbərlik etməsi və yaxın qohumların önəmli postlarda olması bizneslə dövlət vəzifəsi arasındakı sərhədlərin formal xarakter daşıdığını sübut edirdi. Ələkbərov faktiki nəzarəti əlində saxlayırdı.

Biznesini böyütmək istəyən Ələkbərovun dövlət strukturları ilə münasibəti heç də hamar olmayıb. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə, o, bəzi güc mərkəzləri ilə tez-tez toqquşmalar yaşayır, şəxsi maraqların toqquşması nəticəsində müəyyən dairələrdən təzyiqlərə məruz qalırdı. Bu da onun siyasətdə uzunmüddətli qala bilməməsinin əsas səbəblərindən biri hesab olunur.

Dubayla sıx əlaqələr, imtiyazlı inhisarçılıq və dövlətlə tərəfdaşlıq

Nazirlikdən getdikdən sonra Ələkbərovun adı ictimai sferadan demək olar ki, silindi. Amma Ələkbərovun xarici ölkələrlə – xüsusilə də Dubayla sıx əlaqələri sonradan onun fəaliyyət dairəsinə daha qlobal xarakter verdi. Mətbuatın yazdığına görə, o, müəyyən dövrdə Dubayda yaşayaraq orada həm şəxsi biznesini inkişaf etdirdi, həm də Azərbaycanın bəzi oliqarxlarına konsaltinq xidmətləri göstərdi. Bu isə onun Azərbaycan iqtisadi dairələrindəki nüfuzunun hələ də qalmaqda olduğunu göstərirdi.

Lakin eyni zamanda, bu proses “İmprotex”in Azərbaycandakı fəaliyyətində müəyyən boşluqlara səbəb oldu. Şirkətin bəzi qolları – məsələn, “İmair” aviaşirkəti və “İmprotex Aqrotexservis” MMC-nin ləğvi – maliyyə və idarəçilik problemlərinin baş qaldırdığını göstərirdi. Bir dövrün dominant biznes aktoru olan bu qrupun bəzi sahələrdə zəiflədiyi aydın görünürdü.

Bununla belə, Ələkbərovun biznes imperiyası, xüsusən də “İmprotex Motors”, Azərbaycanda BMW və MAN avtomobillərinin yeganə rəsmi idxalçısı olmaqla bazarda inhisarçı mövqeyini qoruyub saxlayır. Bu, həm ona dövlətlə iri müqavilələr bağlamağa imkan verir, həm də bazarda rəqabəti azaldır. Bu kimi hallarda qiymətlərin süni şəkildə yüksək saxlanılması, alternativ təchizatçıların sıxışdırılması və qeyri-şəffaf ticarət praktikasına dair suallar yaranır.

Bununla belə, “İmprotex”in son illərdə “Araz Vadisi” sənaye zonasında işğaldan azad olunmuş ərazilər üçün texnika istehsalına başlaması, xüsusilə minatəmizləyici və yanğınsöndürmə maşınlarının istehsalı, sosial baxımdan önəmli addım kimi görünür. Bu, həm də Ələkbərovun dövlətlə əlaqələrini hələ də saxladığını və iqtisadi layihələrə adaptasiya qabiliyyətini itirmədiyini göstərir.

Ələkbərov modeli – sabitlik və manevr bacarığının sintezi

Füzuli Ələkbərovun portretini tamamlayan ən əsas cizgi isə onun emosiyasız, lakin strateji susqunluğudur. O, çıxışlar etmir, müsahibə vermir, ictimai debatlara qatılmır. Amma həm yerli, həm də xarici dairələrdə onun adı çəkiləndə “güclü, amma səssiz” fiqur olaraq xatırlanır.

Ələkbərov təkcə “sabiq nazir” və ya “iş adamı” deyildir. O, Azərbaycandakı oliqarx-məmur modelinin canlı portretidir – oliqarxiya sisteminin içindən çıxan və sonrakı dəyişikliklərə çevik uyğunlaşan bir fiqur.

Məhz bu bacarığına görə Füzuli Ələkbərov biznesdən siyasətə, ordan yenidən biznesə dönən və hər mərhələdə ayaqda qala bilən azsaylı şəxslərdəndir. Bu, nə yalnız şəxsi bacarıq, nə də sadəcə əlaqələrlə izah oluna bilər. Bu, Ələkbərovun hər dövrdə öz gücünü - "biznes imperiyasını" qorumaq üçün özünəməxsus bir model ortaya qoyduğunu göstərir. Elə bir model ki, hətta Eldar Mahmidov belə ona toxuna biməmişdi...

Belə görünür ki, cənab Ələkbərov bürokratik sistemin içində olmaqla onu anlamağı, ona uyğun davranmağı və ona toxunmadan təsir etməyi öyrənib.

Rasim Əlyev

“AzPolitika.info”

Şikayət və təkliflər üçün qaynar xətt:
Əlaqə whatsapp:+994 70 402 02 85
BakuNews.az
Paylaş:
Digər xəbərlər

Gündəm / Dünya

12-08-2024, 17:58

Trampın Maska müsahibəsi bu gecə olacaq - YENİLƏNİB

Cəmiyyət

12-11-2024, 12:55

Bir ipdə iki kəndirbaz: - Tramp və Maskın arası dəyəcəkmi?

Cəmiyyət

3-04-2025, 11:57

İlham Rəhimov Rusiyanı nüfuzlu azərbaycanlılardan BELƏ TƏMİZLƏDİ... - İLGİNC FAKTLAR...

Cəmiyyət

16-01-2025, 10:48

 Şərifov getdi... o, tək qaldı: QALA BİLƏCƏKMİ? - Köhnə eşalonun SON QALASI...

Gündəm / İqtisadiyyat

13-05-2024, 10:36

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı artırıla bilər

Gündəm / Siyasət

7-02-2025, 16:08

Anar Əliyev əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri təyin edilib

İqtisadiyyat

1-03-2025, 15:31

Azərbaycanda saatlıq minimum əmək haqqı tətbiq ediləcək - MAAŞLAR ARTACAQ

Cəmiyyət

13-02-2025, 18:18

Sahil Babayevdən KÖHNƏ BAZARA TƏZƏ NIRX: Tenderlər dayandırıldı... - İLGİNC GƏLİŞMƏ

Gündəm / Cəmiyyət

17-07-2024, 15:30

TƏHSİL NAZİRLİYİNİN SAMİR VƏLİYEV KABUSU – Nazir, töhmət alan rektor oğluna yüksək vəzifə verdi!

Sosial / Olay

28-11-2023, 11:08

Nazir narazılıq edənlərə səsləndi: ”Sizə əlillik düşmür”

Cəmiyyət

13-02-2025, 18:00

MBA proqramına qəbulda dəyişikliklər edilməlidir - AÇIQLAMA

İqtisadiyyat

22-08-2024, 10:49

Daşkənddə Özbəkistan-Azərbaycan biznes forumu keçirilir

Araşdırma
Şamaxı İcra başçısının qardaşına məxsus şirkət məhkəmə qərarlarını icra etmir ARAŞDIRMA
Sabirabad sakini Yaşar Mustafayev UNİEC müəllimi tərəfindən evindən məhrum edildiyini iddia edir – “Borcu qaytarmağa hazıram, amma evimi vermirlər”
“Karkas” ASC-də Eldar Mahmudov izi və icarədar qalmaqalı – Vergi və məhkəmə ziddiyyətləri
Topaz mərc oyunlarında narazılıqlar artır – uduşlar gecikdirilir, vətəndaşlar psixoloji təzyiqə məruz qalır
Qazi Faiq Babayev: “Binəqədi rayonunda icra nümayəndəsi məndən 10 min manat tələb etdi, ödəmədim, obyektimi dağıtdılar” VİDEOFAKT
Ucar sakininə dövlət proqramı çərçivəsində saxta heyvanlar verilib? — Şikayət var Məsələ ilə bağlı aidiyyatı qurumdan cavab verildi
Hadisə
Bu gün, 12:00
Şəmkirdə yol qəzasında ölən və xəsarət alanların kimliyi məlum olub - YENİLƏNİB
28-08-2025, 09:25
Bakıda mənzildə partlayış - Yaralı var - FOTO
27-08-2025, 17:08
Xırdalanda DOST Mərkəzi yanır - YENİLƏNİB
27-08-2025, 16:16
Şamaxıda yanğın törədən şəxs məsuliyyətə cəlb olunub
27-08-2025, 15:13
Sumqayıtda çörək sexi yanır
27-08-2025, 09:35
Azərbaycanda kriptovalyuta üzərinə həbs qoyulub
Xəbər lenti
  • Bu gün, 15:00
    ÇXR Sədri: BMT-nin nüfuzu və təsir gücü bərpa olunmalıdır
  • Bu gün, 14:30
    Prezidentin köməkçisi: Çin-Azərbaycan münasibətləri hərtərəfli strateji tərəfdaşlığa əsaslanır
  • Bu gün, 14:00
    Rusiya ötən gecə Ukraynaya zərbələr endirib, yanacaq istehsal edən zavodda partlayış olub
  • Bu gün, 13:00
    Si Cinpin: Çin Azərbaycanın suveren inkişaf modelini dəstəkləyir
  • Bu gün, 12:30
    Tramp seçkilərdə səsvermə prosedurunu dəyişdirəcək fərman imzalayacaq
  • Bu gün, 12:00
    Şəmkirdə yol qəzasında ölən və xəsarət alanların kimliyi məlum olub - YENİLƏNİB
  • Bu gün, 11:00
    Si Cinpin: Çin və Ermənistan arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətləri qurulub
  • Bu gün, 10:30
    Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanla Ermənistan arasında artıq sülh bərqərar olub
  • Bu gün, 10:00
    Premyer Liqa: Bu gün "Qarabağ" "Karvan-Yevlax"la üz-üzə gələcək
  • Dünən, 23:29
    GÖMRÜK RƏSMİSİ TV-də YALAN DANIŞIB: "Buna hüquqi qiymət verilməlidir" - Sahibkar faktları sadaladı, ölkə rəhbərliyinə üz tutdu
  • Dünən, 17:55
    Qusar sakini Maliyyə Nazirliyinə müraciət edir: “Səhvən ödənilmiş 50 manat rüsum 1 ildən çoxdur geri qaytarılmır”
  • Dünən, 17:00
    Bu ölkə Ukraynaya 100 milyon ayırdı
  • Dünən, 16:30
    Prezident Çinə getdi
  • Dünən, 16:11
    Göyçayda keçmiş bələdiyyə sədri örüş sahələrini satıb-Video
  • Dünən, 15:59
    Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva Milli Onkologiya Mərkəzində olublar - FOTO
  • Dünən, 15:51
    Azərbaycanda Konstitusiya islahatları gündəmdə: Referendum ola bilər
  • Dünən, 15:22
    Taksilərin qiyməti artıb?
  • Dünən, 15:02
    “Bazarstore” marketlər şəbəkəsindən kərə yağı kiflənmiş halda satılır? - VİDEOFAKT
  • Dünən, 14:28
    İranda Mossada bağlılıqda şübhəli bilinən 8 nəfər həbs edilib
  • Dünən, 14:17
    Dr.Elnarə necə estetik prosedurlar həyata keçirir? -Video
  • Dünən, 13:32
    Zaur Mikayılovun saxta diplomlu kadrı DÖVLƏT BÜDCƏSİNƏ şəriklik edir
  • Dünən, 13:10
    Sabah 38 dərəcə isti olacaq
  • Dünən, 12:22
    Bakı-Ağdam qatarına biletlər 3 gün ərzində satılıb
  • Dünən, 12:09
    Lüks həyatı, bahalı avtomobili, qalmaqalları ilə gündəm olan direktordan 112 min manatlıq alış-veriş -Stepler, skoc, karandaş yonan və.s
  • Dünən, 11:42
    Qriqoryan İranda Laricani ilə görüşdü
  • Dünən, 11:15
     Ya Həsən keçəl... ya da Keçəl Həsən..: NƏ FƏRQİ? - İlham Rəhimovun əl-üzünü NİYƏ YUYURLAR Kİ?
  • Dünən, 10:40
    Azərbaycan nefti yenidən bahalaşıb
  • Dünən, 10:23
    “Ramada” hotelindən Xəzərə birbaşa olaraq çirkab su axıdılır-Video
  • Dünən, 10:02
    Azərbaycan Premyer Liqasında bu gün daha iki qarşılaşma baş tutacaq
  • 29-08-2025, 20:02
    Şamaxı İcra başçısının qardaşına məxsus şirkət məhkəmə qərarlarını icra etmir ARAŞDIRMA
  • 29-08-2025, 19:07
    Qazaxda açıq ərazidə yanğın - VİDEO
  • 29-08-2025, 18:57
    Putin Çində Ərdoğan, Pezeşkian və digər liderlərlə görüşəcək
  • 29-08-2025, 18:36
    MİQ üzrə müsahibə mərhələsinin nəticələri elan olunub
  • 29-08-2025, 18:31
    Şəmkir və Şabranın su borularında tonlarla su israf olunur – İdarə səhlənkarlığı dövlət büdcəsini yox, vətəndaşın cibini vurur
  • 29-08-2025, 18:24
    Zaxarova Paşinyanın iddiasına cavab verdi
Daha çox
  • Təsisçi: M Seyidov
  • Tel: (+99455) 402 02 85
  • Baş redaktor: Elnurə Tağıyeva
  • Tel: (+99455) 710-10-61
  • E-mail: Baku.news@mail.ru
Sosial şəbəkələrimiz:
Müəllif hüquqları qorunur. Bakunews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə