Sumqayıt Dövlət Universitetində qiyabi təhsil alan bir qrup tələbə yeni tədris qaydaları ilə bağlı ciddi narazılıqlarını redaksiyaya çatdırıb. Tələbələrin iddiasına görə, onlara bir semestr ərzində maksimum 24 kredit götürə biləcəkləri, bu limiti aşan alt qrup fənlərinə isə yazılmalarına icazə verilməyəcəyi bildirilib.

Redaksiyaya təqdim olunan bildirişdə qeyd edilir ki, qiyabi təhsilalma formasında bir semestr üzrə tədris yükü maksimum 24 kredit müəyyən edilib. Yalnız əvvəllər mənimsənilmiş fəndən rəsmi azadlığı olan və ümumi kredit yükü 24-ü keçməyən tələbələr boş qalan kredit həcmində alt qrupa yazıla bilərlər.

Məhz bu məqam tələbələr arasında ciddi narazılığa səbəb olub.

Tələbələr bildirirlər ki, universitetə qəbul olarkən təhsillərini müəyyən edilmiş müddətdə başa vuracaqlarını planlaşdırıblar. Lakin hazırkı kredit məhdudiyyətinin, xüsusilə əvvəlki illərdən akademik borcu və alt qrup fənləri qalan şəxslərin təhsil müddətini uzada biləcəyini deyirlər.

Onların sözlərinə görə, əvvəlki illərdə alt qrup fənləri üçün əlavə ödənişlər edilib. İndi isə tələbələr 24 kredit həddi səbəbindən həmin fənləri vaxtında götürə bilmədikləri halda növbəti semestrlərə və hətta əlavə təhsil ilinə qalmaq təhlükəsi ilə üzləşdiklərini bildirirlər.

“Təhsilə başlayanda planımızı buna uyğun qurmuşuq. İndi bir tərəfdən alt qrup üçün pul ödəyirik, digər tərəfdən kredit limiti səbəbindən fənni götürə bilmirik. Təhsil müddətimiz uzanarsa, bunun maddi yükünü yenə tələbə çəkməli olacaq?” – deyə müraciətdə sual olunur.

Narazılığın digər əsas səbəbi qiyabi tələbələr üçün imtahan sessiyasının təşkilində elan edilən dəyişiklikdir.

Tələbələrə təqdim edilən məlumata əsasən, bundan sonra bütün kurslar üzrə qiyabi tələbələrin imtahanları ildə iki dəfə – yanvar və iyun aylarında, əyani təhsil alan tələbələrlə eyni sessiya dövründə keçiriləcək. Dərslərin hansı ayda təşkil olunmasından asılı olmayaraq, imtahanların yalnız rəsmi sessiya zamanı verilməsi tələb olunur.

Bu isə xüsusilə işləyən və regionlardan Sumqayıta gələn tələbələrin etirazına səbəb olub.

Tələbələr bildirirlər ki, əvvəlki qaydada müəyyən hallarda dərslərini başa vurduqdan sonra imtahanlarını da verərək iş yerlərinə qayıda bilirdilər. Yeni sistemdə isə dərs üçün bir dəfə, imtahan üçün başqa tarixdə yenidən Sumqayıta gəlmək məcburiyyəti yaranır.

Bu isə yol, yaşayış, işdən icazə və əlavə maliyyə itkisi deməkdir.

“Qiyabi təhsili ona görə seçmişik ki, işləyə-işləyə təhsil ala bilək. İndi bizi dərs üçün ayrıca, imtahan üçün ayrıca işdən ayrılmağa məcbur edirlər. Regiondan gələn tələbə hər dəfə yol, qalmaq və digər xərcləri necə ödəsin?” – deyə tələbələr bildirirlər.

Məsələnin maraqlı tərəfi odur ki, SDU-nun özünün rəsmi məlumatına əsasən, 2025/2026-cı tədris ilində payız semestrinin əsas imtahan sessiyası yanvar ayında keçirilib, üzrlü səbəbdən kredit borcu olan tələbələr üçün isə fevralın 3–5-də, təkrar imtahanlar üçün fevralın 6–14-də əlavə imtahanlar nəzərdə tutulub.

Yaz semestrinin imtahan sessiyası isə 1 iyun 2026-cı ildə başlayıb və beş həftə davam edib.

Bu səbəbdən tələbələrə təqdim edildiyi bildirilən “sessiyadan kənar heç bir fərdi və ya əlavə imtahan olmayacaq” qaydasının hansı sənədə, hansı tarixli əmrə və hansı normativ əsaslara söykəndiyinin Sumqayıt Dövlət Universiteti tərəfindən açıqlanmasına ehtiyac yaranır.

Digər mühüm sual isə tələbələrin qəbul olunduğu vaxt qüvvədə olan tədris planıdır.

Əgər tələbəyə qəbul zamanı konkret təhsil müddəti və kredit planı təqdim olunubsa, sonrakı dəyişikliklərin əvvəlki illərdə qəbul olunmuş tələbələrə necə tətbiq ediləcəyi aydın izah edilməlidir. Kredit məhdudiyyəti səbəbindən təhsil müddəti faktiki olaraq uzanacaqsa, tələbədən əlavə təhsil haqqının və yaxud alt qrup ödənişinin tələb edilib-edilməyəcəyi də açıq şəkildə bildirilməlidir.

Qiyabi təhsil mahiyyət etibarilə işləyən şəxslərin təhsildən kənarda qalmadan ali təhsil almasına şərait yaratmalıdır. Tələbələrin iddiasına görə isə hazırkı təşkilati mexanizm iş və təhsil arasında balans yaratmaq əvəzinə, bu balansı daha da çətinləşdirir.

İndi Sumqayıt Dövlət Universitetinin rəhbərliyindən, xüsusilə rektor professor Nurəli Yusifbəylidən konkret suallara cavab gözlənilir:

- 24 kredit həddi hazırda təhsil alan qiyabi tələbələrin təhsil müddətini uzadacaqmı?
- Akademik borcu olan tələbələr həmin fənləri kredit limiti səbəbindən götürə bilmədikdə əlavə bir il üçün təhsil haqqı ödəməli olacaqlarmı?
- Alt qrup fənlərinə görə əlavə ödənişlərin hüquqi və maliyyə əsası nədir?
- Dərslərin və imtahanların müxtəlif aylarda təşkil edilməsinin işləyən və regionlardan gələn tələbələrə yaratdığı əlavə yük nəzərə alınıbmı? Və ən əsası, tələbələrə göndərildiyi bildirilən yeni qaydalar universitetin hansı əmr və qərarı ilə təsdiq olunub?

Tələbələr məsələ ilə bağlı müraciətlərinə görə sonradan təzyiq və ya ayrı-seçkiliklə üzləşməmələri üçün adlarının məxfi saxlanılmasını da xahiş edirlər.

Redaksiya Sumqayıt Dövlət Universitetinin mövqeyini dərc etməyə hazırdır.