Bakıda özünəməxsus adları olan bir çox restoran var. Sahibləri müştəriləri təkcə mətbəxləri, interyerləri və xidmətləri ilə deyil, həm də lövhələri ilə cəlb etməyə çalışırlar. Axı yaxşı ad uğurun yarısıdır. Əgər adda bir şey səhvdirsə, bu, yəqin ki, tamamilə başqa bir müzakirəyə səbəb ola bilər.
Misal üçün, Bakıdakı bir restoran PABEDA adını fəxrlə daşıyır. Onu ucadan oxusanız, lövhənin yaradıcılarının rusca "POBEDA" (Qələbə) sözünü nəzərdə tutduğunu təxmin etmək asandır. Düzdür, kiçik, lakin əhəmiyyətli bir dəyişiklik var: "O" hərfi əvəzinə "A" hərfi var. Nəticədə tam qələbə deyil, qələbəyə bənzər bir şey yaranı. Sanki qələbə kuboku planları pozan bir sənətkar tərəfindən sifariş edilib.
Amma gəlin tək bir hərf üzərində mübahisə etməyək. Axı restoran adı rusca diktə deyil. Bəlkə də bu, imza tərzi, imza yazısı və ya yalnız təşəbbüskarlar üçün əlçatan olan xüsusi bir anlayışdır. Orijinallıq bu günlərdə çox qiymətləndirilir və savadlılıq görünür, bəzən əlavə xərc tələb edir.
Amma əsl əyləncə işarəyə daha yaxından baxanda başlayır. İlk iki hərfi çıxarsanız, əzəmətli "PABEDA" qısa, məzmunlu və olduqca ifadəli bir sözə çevrilir: BEDA. Mənası "problem"dir.
Və sonra yaddaşım Sovet cizgi filmi olan "Kapitan Vrungelin macəraları"ndan tanış bir səhnəni xatırladır. Kapitanın əvvəlcə "Pobeda" adlanan yaxtasını xatırlayırsınız? Adının ilk iki hərfi silindikdən sonra gəmi "Trouble" oldu. Beləliklə, kapitanın bəlkə də xatırlamamaq istədiyi bir macəra başladı.
Əlbəttə ki, restoran yaxta deyil, müştəri isə dəniz səyahətinə çıxan dənizçi deyil. Hərflərin yenidən düzülməsi borşu daha soyuq və ya qəhvəni daha acı etmir. Amma bir işarənin içəri girməzdən əvvəl əhval-ruhiyyəni təyin etmək üçün əlamətdar bir qabiliyyəti var.
Axı "Pobeda" adlı bir restoranın hər şeydə uğur vəd etdiyinə inanmaq istərdiniz: aclıq üzərində qələbə, dadın qələbəsi və sonuncu kabab parçasından əvvəl iştahın qeyd-şərtsiz təslim olması. Amma burada yalnız bir hərf - və tamamilə fərqli bir nizamın assosiasiyaları yaranır. Qələbə yürüşü deyil, həyəcan siqnalı; fanfar deyil, kapitan Vrungel ruhundakı macəranın incə bir xəbərdarlığı.
Əlbəttə ki, restoranın keyfiyyətini adına görə qiymətləndirmək ədalətsizlik olardı. Bəlkə də orada əla mətbəx, diqqətli işçi heyəti və o qədər ləzzətli plov var ki, hətta orfoqrafik azadlıqlar belə bağışlanır. Amma qonağın gördüyü ilk şey lövhədir. Əgər bu lövhə təsadüfən bədbəxtlik yaradırsa, sahiblər belə söz oyununun restoran biznesi üçün həqiqətən faydalı olub-olmadığını düşünməlidirlər.
Lakin bu hekayənin müsbət tərəfi də var. Cizgi filmində "Trouble" yaxtası nəhayət ki, təyinat yerinə çatır. Bu o deməkdir ki, Bakı restoranının da xoşbəxt sonluq şansı var. Əsas odur ki, yemək, xidmət və axşamın sonundakı hesab şam yeməyini əsl macəraya çevirməsin.
Hələlik qurum üçün yalnız bir arzum var: qoy adı sadəcə hərf oyunu olaraq qalsın. Axı "PABEDA" ilə "BEDA" arasında yalnız iki hərf var. Amma bəzən qələbəni uğursuzluqdan ayıran məhz bu iki hərf olur.
Kapitan Vrungelin bizə öyrətdiyi kimi, gəminin adı ciddi məsələdir. Xüsusilə də əgər bu, restoran gəmisidirsə və hər gün Bakının fırtınalı dənizlərində üzürsə...
Müəllif: Zaur Nurməmmədov
Müəllif: Ayna.az