Sumqayıt şəhər 23 nömrəli tam orta məktəbdə baş verənlər artıq sadəcə bir təhsil problemi deyil — bu, sistemli saxtakarlıq, etik dəyərlərin aşınması və uşaqların gələcəyinin məqsədli şəkildə riskə atılması kimi qiymətləndirilməlidir. “Təhsil islahatı” adı altında təqdim edilən bu modelin arxasında isə ciddi qanun pozuntuları və idarəetmə böhranı dayanır.
Davamiyyət kağız üzərində, şagird isə başqa yerdə
Məktəbdə qurulduğu iddia edilən mexanizm açıq şəkildə qanunvericiliyin pozulmasıdır. Şagirdlərin adı rəsmi jurnallarda qeydiyyatda olsa da, onların faktiki olaraq aylarla məktəbdən kənarda – repetitor yanlarında və ya hazırlıq kurslarında olması artıq adi hal alıb.
İddialara görə, bu vəziyyət təsadüfi deyil — sistemli şəkildə davamiyyət “düzəldilir”, qayıblar silinir, dövlət sənədləri isə formal xarakter daşıyır. Bu isə təhsil müəssisəsinin mahiyyətini tamamilə şübhə altına alır.
Ən narahatedici məqamlardan biri isə məktəbdə formalaşdığı iddia edilən qeyri-rəsmi “şagird transferi” sistemidir.
Valideynlərdən 500-1000 AZN arası vəsait qarşılığında şagirdlərin məktəbə qəbul olunması ilə bağlı iddialar səslənir. Bu, artıq təhsil sahəsində korrupsiya elementlərinin mövcudluğuna işarə edir və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə kimi qiymətləndirilə bilər.
Uşaqların Bakı marafonu: təhsil yox, tükənmə
Məktəb rəhbərliyinin “yüksək nəticə” göstərmək məqsədilə şagirdləri Bakıdakı bahalı repetitorlara yönləndirməsi isə ayrı bir problemdir.
Sumqayıt-Bakı arasında hər gün yol gedən uşaqlar fiziki və psixoloji yorğunluq yaşayır, nəticədə isə məktəbdaxili tədris prosesi faktiki olaraq sıradan çıxır. Təhsil məktəbdə yox, pullu hazırlıq sistemində cəmlənir — bu isə sosial ədalətsizliyi daha da dərinləşdirir.
Məktəbin təqdim etdiyi yüksək olimpiada nəticələrinin də reallığı əks etdirmədiyi iddia olunur. Bildirilir ki, bu uğurlar məktəbin öz şagirdlərinə deyil, kənardan cəlb olunan “hazır” nəticəli şagirdlərə əsaslanır.
Əgər bu iddialar təsdiqlənərsə, bu, təkcə məktəbin deyil, ümumilikdə təhsil statistikası sisteminin etibarlılığına ciddi zərbədir.
Ortaya çıxan suallar isə kifayət qədər ciddidir:
Məktəbdə faktiki davamiyyət niyə yoxlanılmır?
Rəsmi jurnallar ilə real vəziyyət arasında fərq kim tərəfindən ört-basdır edilir?
Valideynlərdən pul alınması ilə bağlı iddialar niyə araşdırılmır?
Təhsil keyfiyyəti niyə repetitor sisteminə ötürülüb?
Bu məsələlərin araşdırılması artıq təkcə etik yox, hüquqi məsuliyyət məsələsidir.
Sumqayıt 23 nömrəli məktəbdə baş verənlər tək bir təhsil müəssisəsinin problemi deyil — bu, nəzarətsizlik, məsuliyyətsizlik və saxta “uğur” yarışının nəticəsidir.
Əgər aidiyyəti qurumlar tərəfindən dərhal və obyektiv araşdırma aparılmasa, bu cür hallar digər məktəblər üçün də “nümunə”yə çevrilə bilər. Burada söhbət sadəcə qayda pozuntusundan getmir — burada bir nəslin gələcəyi risk altındadır.
Bakunews.az olaraq məsələni diqqətdə saxlayacağıq.