• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Digər
    • Ölkə
    • Təhsil
    • Səhiyyə
    • Şou-biznes
    • Olay
    • Kriminal
    • Hərbi
    • Maraqlı
    • Video

Yaddaşımızdan silinməyən soyqırım

Cəmiyyət

1-04-2024, 01:27

Azərbaycan xalqına, ümumiyyətlə türk dünyasına qarşı erməni daşnaklarının soyqırımı siyasəti 200 ilə yaxın bir dövrü əhatə edir. Tarix boyu təcavüzkar siyasət yeridən, qanlı əməllərindən dönməyən, “Dənizdən-dənizə böyük Ermənistan” yaratmaq xülyasından əl çəkməyən ermənilər zaman-zaman qanlı soyqırım hadisələri törədməklə xalqımızı, insan ləyaqətini alçaldan hərəkətlərlə müşayiət olunan soyqırıma və deportasiyaya məruz qoymuşlar. Bu dəhşətli, qanlı hadisələrdən biri 1918 ci ilin mart, aprel aylarında yaşanmış, öz vəhşiliyi ilə tarixin qanlı salnaməsinə çevrilmişdir. 1918-ci ilin 30 mart - 3 aprel tarixlərində Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Qarabağ, Naxçıvan, Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Salyan, Zəngəzur və digər ərazilərdə daşnak erməni silahlı dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı soyqırımı nəticəsində rəsmi mənbələrə əsasən on minlərlə soydaşımız etnik və dini mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilib, yaşayış məntəqələri, tarixi abidələr, məscid və qəbiristanlıqlar viran edilib. Mart hadisələri zamanı yüzlərlə şəhərimiz və kəndimiz, Qarabağ ərazisində azərbaycanlıların yaşadıqları 150-dən çox kənd xarabalığa çevrilmiş, Şuşada görünməmiş qırğınlar törədilmişdir. 50 mindən çox soydaşımız, o cümlədən Bakıda 30 minə yaxın azərbaycanlı qətlə yetirilmiş, məscidlər, məktəblər yandırılmış və dağıdılmışdır. Təkcə Zəngəzurda 115, İrəvan quberniyasında isə 211 kənd xarabalığa çevrilmiş, əhalisi misli görünməmiş amansızlıqla qətlə yetirilmişdir.

Qədim Azərbaycan şəhəri Şamaxı da dəhşətli talan və vəhşiliklərə məruz qalmışdı. Şamaxının müsəlmanlar yaşayan hissəsinin hamısına od vurulmuşdur, 13 məhəllə məscidi və məşhur müqəddəs ocaq Cümə məscidi yandırılmışdır. Şamaxı qəzasının 53 kəndində ermənilər 8077 nəfər azərbaycanlını qətlə yetirmişdilər. Onlardan 4190 nəfəri kişi, 2560 nəfəri qadın və 1277 nəfəri uşaqlar olmuşdur. Əvvəlcədən qurulmuş plana görə daşnak-bolşevik qoşunu Şamaxını işğal etdikdən sonra Quba qəzasına daxil olmalı idi. Stepan Şaumyan Cənubi Qafqazda “böyük Ermənistan dövlət”i yaratmaq üçün bütün imkanlardan istifadə edirdi ki, təki Azərbaycan deyilən dövlət yaranmasın. Quba qəzasında da hadisələr eyni istiqamətdə cərəyan edirdi. Aprel ayında Quba qəzasına göndərilən daşnak dəstələrinin komandiri bildirmişdi: “Mən erməni xalqının qəhrəmanı və onun müdafiəçisiyəm. Mənə Xəzər dənizindən Şahdağadək olan ərazidə bütün müsəlmanları məhv etmək əmri verilmişdir”. Onun başçılıq etdiyi daşnak dəstələri Quba qəzasında 122 kəndi yandırdılar. Yerli sakinlər isə min bir əzablarla qətlə yetirildilər. Erməni millətçiləri tərəfindən törədilən bu soyqırım zamanı Quba qəzasında 30 minə yaxın adam öldürülmüşdü.

Bir neçə il əvvəl Quba ərazisində tapılmış və alimlərimiz tərəfindən araşdırılımış insan sümükləri bunu bir daha sübut edir. Kütləvi məzarlıq 2007-ci ilin aprel ayının 1-də ərazidə təmir-tikinti işləri görülərkən aşkar edilmişdir. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən məzarlıqda 2007-ci ilin aprel ayının 8-dən 11-dək ilkin tədqiqat işləri aparılmış, məzarlığın 1918- ci ildə ermənilərin yerli dinc əhaliyə qarşı törətdiyi soyqırımla bağlı olduğu müəyyən edilmişdir.2007-ci ilin iyul ayından etibarən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun 7 nəfərdən ibarət elmi heyəti tərəfindən kütləvi məzarlıqda tədqiqat işlərinə başlanmış, 2008-ci ilin sentyabr ayında isə tədqiqat işləri başa çatdırılmışdır. Məzarlığın ümumi sahəsi 514 kvadrat metrdir. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində qazıntı sahəsində insan cəsədləri ilə doldurulmuş 2 quyu və 2 arx (kanal) aşkar edilmişdir. Aşkar edilmiş insan cəsədlərinin hamısının soyuq silah və küt alətlərlə insanlığa xas olmayan xüsusi qəddarlıq və müxtəlif üsullarla öldürüldüyü müəyyənləşdirilmişdir. Bunun nəticəsidir ki, aşkar edilmiş insan cəsədlərinin sayı kəllə sümükləri ilə müəyyən olunmuşdur. Müəyyən edilmişdir ki, məzarlıqda azərbaycanlılarla bərabər Qubada yaşayan ləzgilər, yəhudilər, tatlar və digər etnik qrupların nümayəndələri amansızcasına qətlə yetirilərək basdırılmışdır. Tədqiqat işlərinin nəticəsi olaraq məzarlıqdan təxminən 400-dən artıq insan cəsədləri aşkar edilmişdir. Aşkar edilən insan cəsədlərinin əksəriyyəti uşaq və qadınlara aiddir. Onlardan 50-dən çoxu müxtəlif yaşlı uşaqlara, 100-dən çoxu qadınlara, qalanları isə əsasən yaşlı kişilərə aiddir. Arxiv sənədlərindən məlum olmuşdur ki, aprel-may ayları ərzində təkcə Quba qəzasında 36782 nəfər insan qətlə yetirilmişdir. 122 kənd tamamilə dağıdılmış, 380 ailə gecə yatdığı yerdə evlərinə od vurularaq kül edilmişdir. Quba şəhərində erməni cəlladları tərəfindən 259 ev yandırılmış, 1800-dən artıq körpə, 200-dən çox qoca və yaşlı qadın qətlə yetirilmişdir.

Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bütün soyqırımı faciələrini yad etmək məqsədilə ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci il 26 mart tarixli “31 mart azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” Fərmanı ilə 31 mart tarixi azərbaycanlıların soyqırımı günü elan edilib. Bu Fərman ermənilərin törətdiyi soyqrım aktlarına siyasi-hüquqi qiymət verilməsi istiqamətində tədqiqatların aparılmasına, həqiqətin üzə cıxarılmasında göstərilən səylərin atrırılmasına təkan verdi. Bundan sonra həmin tarixin öyrənilməsi istiqamətində mühüm işlər görülmüş, çoxlu əsərlər yazılmış və əcnəbi dillərə tərcümə olunmuşdur. Son illər bu sahədə aparılmış araşdırmalar sayəsində çoxlu sayda yeni faktlar və sənədlər toplanılıb. Quba şəhərində tapılan kütləvi məzarlıq Azərbaycanlılara qarşı törədilən faciənin qanlı epizodlarından biridir.

Dövlət başçısı İlham Əliyev 30 dekabr 2009-cu il tarixli “Quba şəhərində Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması haqqında” sərəncam vermiş və Quba Soyqırımı Memorial Kompleksinin 2013-cü il sentyabrın 18-də açılışı olmuşdur. Həmin mərasimdə çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev deyib: “Sovet dövründə təbii ki, tarix təhrif edildiyi üçün bu həqiqətlər bizdən gizlədilirdi. Uzun illər Azərbaycan xalqının qanını axıdan quldurlar, - Şaumyan və onun kimiləri bizə qəhrəmanlar kimi təqdim edilirdi. Hesab edirəm ki, bu, böyük faciədir. Çünki uzun illər xalqımıza qarşı amansızlıqla vəhşilik törədən ünsürlər sovet tarixində qəhrəman kimi təqdim edilirdi, onların şərəfinə abidələr ucaldılırdı. Yalnız müstəqillik dövründə biz həqiqi ədaləti bərpa etdik. Gözəl şəhərimizi, Bakımızı o abidələrdən təmizlədik və bu gün o yerlərdə gözəl parklar, o cümlədən Sahil parkı yaradılıbdır. Yəni, tarix, ədalət zəfər çaldı. Biz bu gün öz tariximizə qayıdırıq. Tarixin bütün məqamlarını bilirik, bilməliyik. Gənc nəsil də bilməlidir ki, xalqımız keçmişdə hansıfəlakətlərləüz-üzə qalmışdır”.

Azərbaycan xalqı tarix boyu üzləşdiyi bütün faciələrə, çətinliklərə və haqsızlıqlara baxmayaraq, özünün müstəqillik əzmini qoruyub saxlamış, möhkəm iradə, yenilməz birlik və həmrəylik nümayiş etdirmiş, ölkə Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlətimizin gücünün, qüdrətinin daha da artmasına nail olmuşdur. Nəhayət, 2020 ci ilin sentyabr ayının 27-də başlanmış və cəmi 44 gün davam edən hərbi əməliyyatların nəticəsi olaraq, Azərbaycan 30 il davam edən işğala son qoydu və ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Bu gün hər bir azərbaycanlı bəşər tarixində ən qanlı cinayətlərdən biri olan 31 mart soyqırımının günahsız qurbanlarının əziz xatirəsini ehtiramla yad etməklə yanaşı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə şanlı Azərbaycan Ordusunun 44 günlük Vətən müharibəsində düşmən üzərində qazandığı tarixi Qələbənin sevincini yaşayır. Qəhrəman ordumuz düşməni darmadağın edərək bütün şəhidlərimizin, 31 mart soyqırım qurbanlarının qisasını aldı. Bu gün biz artıq öz ərazi bütövlüyümüzü, suveren hüquqlarımızı bərpa etmişik. Erməni faşistlərinin darmadağın etdiyi, xarabaya çevirdiyi doğma torpaqlarımızda yenidən quruculuq işlərinə başlamışıq və tezliklə bu yerlərə həyat qayıdacaqdır. Həm gələcək nəsil üçün, həm də dünya ictimaiyyəti üçün işğaldan azad olunan torpaqlarımızda, erməni faşizminin, erməni terrorunun, soyqırımını əks etdirən açıq muzeylər, abidələr yaradılmalıdır. Xalqımızın yaşadığı tarixi faciələri heç zaman unutmamalıyıq. Bu hadisələr bizim şərəf və mübarizə tariximizin ən şanlı səhifələridir, qan yaddaşımızdır. Xalqımızın əldə etdiyi bu tarixi qələbə Azərbaycanın bütün şəhidlərinin ruhlarını şad etdi. Dövlət başçımızın dediyi kimi, biz şəhidlərimizin qisasını düşməndən döyüş meydanında aldıq. Bundan sonra bütün xain qüvvələr, bütün düşmənlərimiz də biləcəklər ki, artıq Azərbaycan özünə qarşı istənilən aqressiyanı dərhal və qətiyyətlə dəf etmək iqtidarında olan qüdrətli bir dövlətdir.

Fidan Hüseynova
YAP Quba rayon təşkilatının sədri

Şikayət və təkliflər üçün qaynar xətt:
Əlaqə whatsapp:+994 70 402 02 85
BakuNews.az
Paylaş:
Digər xəbərlər

Cəmiyyət

31-03-2023, 21:42

Fidan Hüseynova: Törədilmiş soyqırımı aktları ümumbəşəri cinayətlərdir

Dünya

30-03-2023, 22:03

Eskişehirdə 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günündən bəhs edilib

Gündəm / Sosial

29-03-2024, 10:36

Ombudsman bəyanat YAYDI

Dünya

31-03-2023, 15:57

Diaspor təşkilatları beynəlxalq ictimaiyyətdən 31 mart soyqırımına hüquqi-siyasi qiymət verilməsini tələb edir

Ölkə

25-02-2023, 22:30

Xocalı qətliamı bəşər tarixinin ən dəhşətli səhifələrindəndir

Cəmiyyət

26-02-2024, 09:50

Xocalı soyqırımı Azərbaycan tarixinin ən dəhşətli səhifələrindəndir

Gündəm / Siyasət

20-10-2023, 14:33

İlham Əliyev: “Bəşəriyyətin kolonializm tarixinin qanlı cinayətlərinin çoxu məhz Fransa tərəfindən törədilib”

Hadisə

28-08-2022, 13:52

Ermənilər tərəfindən törədilən Ballıqaya qətliamının ildönümüdür

Cəmiyyət

28-02-2024, 12:29

Stokholmda fəaliyyət göstərən “Qarabağ” məktəbində Xocalı faciəsinin qurbanları anılıb

Siyasət

7-08-2023, 16:08

Amerikalı jurnalistlər Qubaya səfər ediblər - FOTOLAR

Gündəm / Dünya

6-02-2024, 18:57

İstanbulda qanlı hücum: 34 nəfər saxlanıldı

Siyasət

3-10-2023, 19:04

Saxtakarlığın qarşısını alan BMT missiyası, baş tutmayan erməni yalanı - ŞƏRH - FOTO

Araşdırma
Saxta diplomlar, zədələnmiş həyatlar və vicdansızlıq: “Uğur 777” Klinikasının gerçək üzü ARAŞDIRMA
Məhkəmə Əhməd Məmmədli barəsində həbs qərarı verdi
Azərbaycanda məşhur tiktoker insan alverində İTTİHAM EDİLİR - DETALLAR
"Super İnşaat" MMC və "AQANA" MMC-nin kölgədə qalan oyunları – MTK rəhbəri Azad Nağıyev və şəbəkəsi ifşa olunur
Dövlət vətəndaşa niyə borcunu ödəmir? – Masallı sakininin ədalət axtarışı 4 ildir cavabsız qalır
"Burger Yeyelim" nümunəsi, Restoran fəaliyyəti ilə bağlı ciddi qanun pozuntuları - Video sübut mövcuddur
Saxta diplomlar, zədələnmiş həyatlar və vicdansızlıq: “Uğur 777” Klinikasının gerçək üzü ARAŞDIRMA
Məhkəmə Əhməd Məmmədli barəsində həbs qərarı verdi
123456
Hadisə
2-05-2025, 17:47
Bakıda 15 yaşlı qız itkin düşdü
8-05-2025, 16:09
39 yaşlı tibb bacısı vəfat etdi
5-05-2025, 17:16
Xarici şirkətin Azərbaycandakı filial direktoru həbs edilib
5-05-2025, 10:14
Şəhid atası meşədə itkin düşdü
5-05-2025, 09:22
Gədəbəydə kişi qonşusunun evində dəm qazından boğularaq ölüb
4-05-2025, 00:33
"Kəbinlə aldadılan qadın: 'Mülkümlə birgə şərəfim də əlimdən alındı' – Cinayətkarlar müdafiə olunurmu?" ARAŞDIRMA
2-05-2025, 17:47
Bakıda 15 yaşlı qız itkin düşdü
8-05-2025, 16:09
39 yaşlı tibb bacısı vəfat etdi
Xəbər lenti
  • 10-05-2025, 17:39
    Tramp: Hindistan və Pakistan atəşkəs barədə razılığa gəliblər
  • 10-05-2025, 17:28
    İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Ağdam Muğam Mərkəzinin açılışında iştirak ediblər
  • 10-05-2025, 17:00
    Şərur rayon Mərkəzi Xəstəxanasında ŞIDIRĞI PULYIĞIMI... - BU NƏDİ BELƏ?..
  • 10-05-2025, 16:48
    İlham Əliyev: Bu gün Kəngərlinin timsalında yeniləşən Azərbaycanı görürük, bərpa olunan Qarabağı görürük
  • 10-05-2025, 16:27
    "Mənim kimi neçə ailənin çörəyini kəsiblər..." - NARAZILIQ VAR...
  • 10-05-2025, 16:09
    Çin və ABŞ İsveçrədə ticarət danışıqları aparır
  • 10-05-2025, 15:33
    Prezident İlham Əliyev Ağdam rayonunun Kəngərli kəndinin birinci mərhələsinin açılışında iştirak edib
  • 10-05-2025, 13:08
    İlham Əliyev Ağdam Dəmir Yolu və Avtovağzal Kompleksinin açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB
  • 10-05-2025, 12:33
    Azərbaycan Ordusunun mövqeləri Çəmbərək istiqamətindən atəşə tutulub
  • 10-05-2025, 06:37
    Prezidentdən Heydər Əliyevlə bağlı paylaşım - Foto
  • 10-05-2025, 06:21
    Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 102-ci ildönümüdür
  • 9-05-2025, 18:51
    İlham Əliyev Xocalıda da açılışa qatıldı - Fotolar+Yenilənib
  • 9-05-2025, 18:19
    Prezident və xanımı Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
  • 9-05-2025, 14:40
    İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şuşa Müalicə-Sağlamlıq Mərkəzinin açılışında iştirak ediblər
  • 9-05-2025, 14:36
    SOCAR-da KADR ÇATIŞMAZLIĞI VAR! - Yeni idarə rəisi niyə hansısa MMC-də müavin postunda saxlanılır ki?
  • 9-05-2025, 14:35
     Əmrullayevin ÇÖKDÜRDÜYÜ TƏHSİL SİSTEMİ... - Daha nələr olmalıdır ki...
  • 9-05-2025, 14:23
    Tarixin yaddaşında əbədi iz qoyan dahi şəxsiyyət
  • 9-05-2025, 12:33
    Zelenski şərtlərini açıqladı: İstənilən formatda danışıqlara hazırıq
  • 9-05-2025, 12:32
    Ceyhun Bayramov Pakistan xalqı ilə həmrəyliyini ifadə edərək, Hindistanın hücumlarını pisləyib
  • 9-05-2025, 12:28
    "Minerva" mükafatına layiq görülən ilk azərbaycanlı - Aysel Əlizadə
  • 9-05-2025, 11:07
    "Yeni Klinika" aylardır tibb işçilərinin bonus ÖDƏNİŞLƏRİNİ VERMİR
  • 9-05-2025, 11:04
    Azərbaycanda Qələbə Günü qeyd olunur
  • 9-05-2025, 11:01
    Azərbaycan Prezidenti 9 May - Faşizm üzərində Qələbə Günü münasibətilə paylaşım edib
  • 9-05-2025, 10:55
    İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Qələbə uğrunda döyüşən Azərbaycan övladlarının xatirəsini anıblar
  • 9-05-2025, 10:48
    Mehriban Əliyeva 9 May münasibətilə paylaşım edib
  • 8-05-2025, 16:28
    Məhkəmə Əhməd Məmmədli barəsində həbs qərarı verdi
  • 8-05-2025, 16:24
    Gəncədə yaşayış evində saxta alkoqollu içkilərin istehsal edildiyi aşkarlanıb
  • 8-05-2025, 16:13
    Mərkəzi Bank "Payriff"ə məcburi göstəriş verdi
  • 8-05-2025, 16:09
    39 yaşlı tibb bacısı vəfat etdi
  • 8-05-2025, 16:02
    Arif Babayevə Heydər Əliyev Mükafatı verildi
  • 8-05-2025, 15:54
    Sabah 30° isti olacaq
  • 8-05-2025, 15:39
    İlham Əliyev XXVIII Avrasiya İqtisadi Zirvə Toplantısının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
  • 8-05-2025, 11:52
    Müğənni Vüsal Əliyev uşaqlıq dostundan aldığı borcu on ildir niyə qaytarmır? - İTTİHAM VAR...
  • 8-05-2025, 11:26
    Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin xidmət rəisinin atası və onun məşhur lombardı cərimələndi
  • 8-05-2025, 11:12
    Daha bir başçının adı QALMAQALDA... - HƏBS OLUNUR?
Daha çox
  • Təsisçi: M Seyidov
  • Tel: (+99455) 402 02 85
  • Baş redaktor: Elnurə Tağıyeva
  • Tel: (+99455) 710-10-61
  • E-mail: Baku.news@mail.ru
Sosial şəbəkələrimiz:
Müəllif hüquqları qorunur. Bakunews.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə

Поделиться ссылкой на выделенный текст

  • Twitter
  • Facebook
  • Вконтакте

Прямая ссылка:

Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»