Son dövrlər ölkəmizdə qadınlara qarşı zorakılıq və qətllər dəhşətli bir şəkildə artmaqdadır. Təəssüf hissi ilə qeyd etməliyik ki, artıq elə bir gün yoxdur ki, media resurslarında qadınlara qarşı zorakılıq və ya qətl xəbərlərinə rast gəlməyək. Bu halların səbəbləri çoxşaxəli olsa da, əsas köklərini patriarxal cəmiyyətin əsrlərdir formalaşdırdığı yanlış dəyərlərdə və qadının azad iradədən məhrum edilməsində görmək olar.

"Qadın ailə qurursa, yalnız meyiti ər evindən çıxmalıdır", "Kişi nə deyirsə, qanundur", "Ailəni qorumaq üçün qadın hər şeyə dözməlidir" kimi köhnə və zərərli təfəkkür tərzi qadını bu gün də kişinin tabeliyində saxlayır. Bu təfəkkür qadını bir fərd deyil, kişinin əmlakı, namus və qeyrət simvoluna çevirmişdir. Nəticədə qadın nə geyiminə, nə peşəsinə, nə də həyat seçimlərinə özü qərar verə bilmir.

Bu gün qadınlar yalnız fiziki zorakılığa deyil, həm də psixoloji, iqtisadi və sosial zorakılığa məruz qalırlar. Təkcə bu ay ərzində mediaya çıxan məlumatlara əsasən 6 qadın qətlə yetirilib, 3 qadın isə bıçaqlanıb. Və bunlar sadəcə ictimailəşən hallardır. Təəssüf ki, ölkədə qadın zorakılığı ilə bağlı dəqiq və müstəqil statistika aparan institutlar yoxdur.

Bu cəmiyyət qadını sadəcə ailə qurmaq, uşaq dünyaya gətirmək və ərinə xidmət etmək vasitəsi kimi təqdim edir. Hələ də bölgələrimizdə 15-16 yaşlı qızlar özlərindən 10-15 yaş böyük kişilərlə ailə qurmağa məcbur edilir. Erkən nikahlar qanunla qadağan olunsa da, tətbiq və nəzarət mexanizmlərinin zəifliyi və cəzasızlıq mühiti belə halların qarşısını ala bilmir.

Üstəlik, qadının təhsil almasına, işləməsinə, öz karyerasını qurmasına çox vaxt ailə tərəfindən icazə verilmir. Əgər qadın öz ayaqları üzərində durmağa çalışırsa, bu zaman onun qarşısına "evin kişisi" durur və bu cür ifadələrlə onu susdurmağa çalışır: “Qadın kişidən üstün ola bilməz”, “Kişi maaşdan aşağı qalmaz”, “Uşaq oldu, artıq işə ehtiyac yoxdur, evdə otur”. Bu isə qadını maddi asılı vəziyyətə salaraq onu daha çox təzyiqə məruz qoyur.

İndiki dövrdə, təəssüflə deyə bilərik ki, bəzi qadınlar üçün ən xoşbəxt seçim – ailə qurmamaq, müstəqil yaşamaqdır. Bu reallıq acıdır, amma doğrudur.

Nə etməli?

- Qanunvericilik sərtləşdirilməli, qadınlara qarşı zorakılıq hallarına görə cəzasızlıq dövrünə son qoyulmalıdır.

- Erkən nikahlarla bağlı məsul şəxslər, valideynlər, dini nikahı icra edənlər ciddi şəkildə məsuliyyətə cəlb edilməlidir.

- Qadın hüquqları məktəb proqramlarından başlayaraq geniş şəkildə təbliğ edilməli, maarifləndirmə kampaniyaları aparılmalıdır.

- Qadınların hüquqi, iqtisadi və sosial müstəqilliyi dövlət siyasətinin mərkəzində dayanmalıdır.


Qadınlar bilməlidir ki, onlar da kişi qədər azad doğulurlar və bu azadlığı heç kim onların əlindən ala bilməz. Qadın heç kimin namus, qeyrət anlayışına görə məhdudlaşdırıla bilməz. Qadının həyatı, hüquqları və seçimi – müqəddəsdir və toxunulmazdır.

Unutmayaq ki, qadını azad olmayan bir cəmiyyətin özü də əsarət altındadır. Azad qadın – azad cəmiyyətin təməlidir.