“Şəhər mobilliyi və Bakının taksi parkının optimallaşdırılması” adlı müstəqil ekspert tədqiqatına görə, Bakıda yol-hərəkət mobilliyində real irəliləyiş üçün qısa müddətdə şəhərdə taksilərin sayı azaldılmalı və mövcud qaydaların icrası sərtləşdirilməlidir.

Tədqiqatda deyilir ki, taksi sektorunda əsas problem tələbin azlığı deyil, həddindən artıq taksinin mövcudluğudur.

Bu hərəkət sürətinin azalmasına, tıxacların artmasına, sürücülərin gəlirlərinin aşağı düşməsinə və mərkəzi ərazilərdə “boş gediş”lərin çoxalmasına səbəb olur.

Qeyd olunur ki, Bakının yol şəbəkəsinə limitsiz resurs kimi yanaşmaq olmaz və hazırkı istifadə forması qənaətbəxş deyil. Bakıda hər 10000 nəfərə 110 taksi düşür ki, bu da Berlin, Kopenhagen, Sinqapur və Vyana kimi paytaxtlardakı göstəricidən 5–7 dəfə yüksəkdir. Nəticədə çoxlu sayda taksi müştəri axtarışı ilə mərkəzi küçələrdə boş hərəkət edir və yol resursundan səmərəsiz istifadə olunur.

Kaliforniya Davis Universitetinin araşdırmasına istinadən bildirilir ki, taksilər çox vaxt fərdi avtomobilləri əvəzləmir, əksinə sərnişinləri ictimai nəqliyyat, piyada hərəkəti və mikromobillikdən uzaqlaşdırır.

Yollarda sıxlığın artması nəticəsində ictimai nəqliyyatın sürətinin yavaşlamasına görə daha çox adamın taksiyə yönəlməsi isə taksilərin sayının daha çox artmasna gətirib çıxarır. Beynəlxalq araşdırmalar da göstərir ki, davamlı hərəkətdə olduqlarına görə bir taksi nəqliyyat şəbəkəsinə 4–5 digər nəqliyyat vasitəsi qədər yük yaradır.

Hesabat taksi sayının çoxluğunun pik saatlarda mərkəzi küçələrdə sıxlaşma, sərnişin düşürüb-mindirmə zamanı hərəkət zolaqlarının kəsilməsi, ümumi axının yavaşlaması və təklifin çoxluğu səbəbilə maşın başına düşən orta gediş sayının azalması kimi problemləri dərinləşdirdiyini qeyd edir. Sürücülərin 12–14 saat işləmək məcburiyyətində qalması isə sağlamlıq və yol təhlükəsizliyi risklərini artırır. Eyni zamanda, boş hərəkət havanın çirklənməsini yüksəldərək əhalinin sağlamlığına mənfi təsir və səhiyyə xərclərində artım yaradır.

Hesabat müəllifləri bildirirlər ki, taksi parkının optimallaşdırılması “uzunmüddətli məqsəd deyil, dərhal atılmalı addımdır”. Onların hesablamalarına görə, artıq taksilər yoldan çıxarıldıqda və sərnişin düşürüb-mindirmə qaydaları ardıcıl tətbiq edildikdə yollarda orta hərəkət sürətini ən azı 5–10% artırmaq mümkündür.

Hesabatda 13 oktyabr 2025-ci il tarixli taksi lisenziyalarının sayının 25000-lə məhdudlaşdırılması qərarı mühüm addım kimi qiymətləndirilir. Bununla belə, ilin sonunadək yeni lisenziyaların verilməsinin davam etməsi əlavə artım riski kimi göstərilir və 25000 limitinin daha sürətli və ardıcıl tətbiqinin vacibliyi vurğulanır.