Maliyyə təşkilatlarının borc tələb etmə üsulları ilə bağlı yeni iddia cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. İddialara görə, “Manato” bank olmayan kredit təşkilatından kredit götürən qadının şəxsi məlumatları və şəxsiyyət vəsiqəsindəki fotosu onun razılığı olmadan üçüncü şəxslərlə paylaşılıb.
Redaksiyamıza daxil olan məlumata görə, maddi çətinlik səbəbindən 400 manat məbləğində kredit götürən qadın şirkətlə razılaşdırılmış ödəniş qrafikinə uyğun olaraq borcunu beş ay ərzində hissə-hissə ödəyib.

Lakin iddiaya əsasən, son günlər qadının şəxsiyyət vəsiqəsində yer alan fotosu onun telefon kontaktlarında olan bəzi şəxslərə göndərilib. Bildirilir ki, həmin şəxslərə “bu şəxs borcunu ödəmir”, “axtarışdadır” və “sizi zamin göstərib” məzmununda mesajlar yazılıb.
Borc tələbi, yoxsa şəxsi həyata müdaxilə?

Məsələ ilə bağlı yaranan əsas sual budur: Kredit təşkilatının borcun qaytarılmasını tələb etmək hüququ şəxsin şəxsi məlumatlarını yaymaq səlahiyyəti verirmi?

Hüquqşünasların fikrincə, borc münasibətləri qanunla tənzimlənməlidir. Kredit təşkilatları ödəniş tələb etmək hüququna malik olsalar da, bu proses zamanı vətəndaşın şəxsi məlumatlarının qorunması, onun nüfuzuna və ləyaqətinə hörmət prinsipləri əsas götürülməlidir.

Şəxsiyyət vəsiqəsində olan foto, əlaqə məlumatları və digər şəxsi məlumatlar vətəndaşın məxfiliyinə aid məlumatlar hesab olunur. Bu məlumatların hansı məqsədlə və kimlərin istifadəsinə verilməsi isə hüquqi araşdırma tələb edən məsələdir.

Hicabsız foto ilə bağlı narazılıq: dini inanca hörmət məsələsi gündəmdə

İddianın daha çox diqqət çəkən tərəflərindən biri isə qadının şəxsiyyət vəsiqəsindəki fotosunun paylaşılması ilə bağlıdır.
Məlumata görə, hicab taxan qadının şəxsiyyət vəsiqəsindəki hicabsız fotosunun üçüncü şəxslərə göndərilməsi onun yaxınları tərəfindən ciddi narazılıqla qarşılanıb.

Cəmiyyətdə müzakirə olunan suallardan biri də budur: Şəxsin dini inancı və geyim seçimi ilə bağlı həssas yanaşdığı bir görüntünün razılığı olmadan yayılması dini dəyərlərə və şəxsi seçimlərə hörmətsizlik kimi qiymətləndirilə bilərmi?

Hər bir insanın dini etiqadı, şəxsi həyatı və seçimləri qanunla qorunan dəyərlər sırasında yer alır. Bu səbəbdən belə hallarda təkcə maliyyə münasibətləri deyil, eyni zamanda insan hüquqları və şəxsi toxunulmazlıq məsələləri də araşdırılmalıdır.
Sosial şəbəkələrdə etiraz: “Borc insan ləyaqətindən üstün deyil”

Hadisə ilə bağlı sosial şəbəkələrdə müxtəlif fikirlər səsləndirilib. İstifadəçilər bildirirlər ki, hər hansı borc məsələsinin həlli insanın ictimai şəkildə nüfuzdan salınması, ailə üzvləri və tanışları qarşısında çətin vəziyyətə salınması yolu ilə həyata keçirilməməlidir.

Vətəndaşlar hesab edirlər ki, maliyyə qurumları borc yığımında qanuni mexanizmlərdən istifadə etməli, insan faktorunu və şəxsi məlumatların qorunmasını diqqətdə saxlamalıdırlar.

Araşdırma tələb edən suallar

- Əgər yayılan iddialar təsdiqini taparsa, qarşıda bir sıra mühüm suallar yaranır:
- Vətəndaşın şəxsiyyət vəsiqəsindəki foto hansı əsasla üçüncü şəxslərə göndərilib?
- Telefon kontaktlarına çıxış hansı üsulla əldə olunub?
- Kredit təşkilatında şəxsi məlumatların qorunmasına nəzarət necə həyata keçirilir?
- Borcun tələb edilməsi zamanı vətəndaşın hüquqları pozulubmu?

Qeyd edək ki, yayılan məlumatlar hazırda iddia xarakteri daşıyır. Məsələ ilə bağlı “Manato” bank olmayan kredit təşkilatına Qlobalnet.com tərəfindın rəsmi sorğu göndərilib. Şirkətin mövqeyi daxil olduğu halda ictimaiyyətə təqdim ediləcək.

Məsələ təkcə bir kredit borcu deyil, şəxsi məlumatların qorunması və vətəndaş hüquqlarına münasibət baxımından da ciddi araşdırılmalı mövzudur.