Bir əsr sonra Birinci Türkoloji Qurultayın keçirildiyi tarixi məkanda bir araya gəlmək böyük həyəcan və qürur hissi doğurur. Bu gün burada toplaşarkən 100 il əvvəl bu zalda olan atalarımızı, əcdadlarımızı xatırlayırıq.

Bu fikirləri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında keçirilən “Birinci Türkoloji Qurultayın qurucuları və dərsləri: tarix və müasirlik” mövzusunda beynəlxalq elmi konfransda iştirak edən Türk Mədəniyyətini Araşdırma İnstitutunun rəhbəri, professor Ahmet Bican Ercilasun açıqlamasında səsləndirib.

Alim bildirib ki, 1926-cı ildə keçirilən Birinci Türkoloji Qurultay Türk dünyasının son dəfə bu miqyasda bir araya gəldiyi tarixi toplantı olub. Türkiyə, Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Rusiya, Macarıstan, Almaniya və digər ölkələrdən tanınmış alimlərin iştirakı ilə baş tutan Qurultay yalnız regional deyil, beynəlxalq elmi platforma xarakteri daşıyıb və türk xalqları arasında elmi əməkdaşlıq və inteqrasiyanın əsasını qoyub.

Professor Ahmet Bican Ercilasun vurğulayıb ki, Qurultayda türkologiyanın bütün əsas problemləri ilk dəfə sistemli şəkildə müzakirə olunub, elmi məruzələr dinlənilib. Toplantının diqqət mərkəzində dayanan əsas məsələlərdən biri isə bütün türkdilli xalqlar üçün latın qrafikasına əsaslanan yeni əlifbanın qəbul edilməsi olub. İnstitut rəhbəri xatırladıb ki, məhz bu ideyanın davamı olaraq, iki il sonra – 3 noyabr 1928-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyəti latın qrafikalı əlifbaya keçid edib.